معیارهای انتخاب بسته‌بندی با ملاحظات کاهش مصرف مواد

کاهش مصرف مواد در بسته‌بندی فقط به سبک‌تر یا نازک‌تر کردن آن محدود نمی‌شود. تصمیم‌گیری باید بر اساس تعریف یک طرح پایه، تعیین معیارهای پذیرش، اندازه‌گیری، آزمون و مقایسه انجام شود.

ISO 18601 الزامات عمومی و نحوه استفاده از خانواده استانداردهای بسته‌بندی و محیط زیست را مشخص می‌کند. ISO 18602 نیز به بهینه‌سازی وزن یا حجم مواد بسته‌بندی، متناسب با کارکرد بسته، می‌پردازد.

تعریف طرح پایه و طرح پیشنهادی

ابتدا بسته پایه و طرح پیشنهادی را به‌طور شفاف تعریف کنید. سپس برای هر دو طرح و در شرایط یکسان، داده‌های زیر را ثبت کنید:

• وزن هر جزء بسته‌بندی؛
• وزن کل بسته؛
• حجم خارجی و داخلی؛
• حجم محصول؛
• فضای خالی؛
• تعداد اجزا و مواد؛
• میزان پرت تولید؛
• هزینه‌های مرتبط، در صورت وجود داده معتبر.

شاخص‌های مقایسه‌ای باید بر اساس فرمولی مشخص و با استفاده از داده‌های هم‌شرایط محاسبه شوند؛ برای نمونه، وزن بسته به ازای هر واحد محصول یا نسبت حجم بسته به حجم محصول. از به‌کاربردن ادعاهای کلی مانند «سبزتر» یا «بهترین گزینه» بدون تعریف معیار و ارائه داده پشتیبان خودداری کنید.

تعیین کارکرد و سطح حفاظت موردنیاز

پیش از تغییر جنس، ساختار یا ضخامت بسته، این موارد را مشخص کنید:

• محصول باید در برابر چه خطرهایی محافظت شود؟
• شرایط حمل، انبارش و فروش چیست؟
• کدام عملکردهای بسته برای محصول ضروری هستند؟
• معیار پذیرش برای آسیب، نشتی، شکستگی، فساد، ضایعات و سهولت استفاده چیست؟
• آیا برای هر معیار، روش آزمون و مقدار پذیرش تعیین شده است؟

هر نوع کاهش ماده، حذف لایه یا تغییر ابعاد باید با نتایج آزمون‌های متناسب با کاربرد بررسی شود.

ارزیابی دوام در زنجیره توزیع

برای ارزیابی واحدهای حمل در برابر مخاطرات چرخه توزیع، می‌توان دامنه کاربرد ASTM D4169-23e1 را بررسی کرد. برای آزمون سقوط آزاد ظروف بارگذاری‌شده، ASTM D5276-19 منبع مرتبط و مجاز است. در سناریوهای ارسال مرسوله نیز باید تناسب ISTA Procedure 3A با نوع بسته و شرایط حمل بررسی شود.

پیش از انتخاب آزمون، به این پرسش‌ها پاسخ دهید:

• مخاطرات اصلی در مسیر توزیع کدام‌اند؟
• کدام آزمون یا ترکیبی از آزمون‌ها با سناریوی واقعی سازگار است؟
• آیا طرح پایه و طرح پیشنهادی با یک پروتکل یکسان آزمون می‌شوند؟
• معیار پذیرش برای حفاظت از محصول چیست؟

انتخاب ماده و ساختار بسته

انتخاب ماده باید بر اساس کاربرد محصول، الزامات عملکردی، شرایط بازار هدف و اطلاعات مربوط به پایان عمر انجام شود. برای هر گزینه، موارد زیر را بررسی و مستند کنید:

• مقاومت مکانیکی و عملکرد حفاظتی؛
• سازگاری با فرایند تولید؛
• نیاز به پوشش، لایه یا جزء اضافی؛
• امکان جمع‌آوری، تفکیک و پردازش در بازار هدف؛
• آلودگی یا ترکیب موادی که ممکن است بر پایان عمر اثر بگذارد.

اگر ساختار چندماده‌ای ساده می‌شود یا به ساختار تک‌ماده‌ای تغییر می‌کند، باید حفظ عملکرد، قابلیت تولید و الزامات پایان عمر، با استفاده از داده‌های مربوط به همان کاربرد، بررسی شود.

مواد بازیافتی و زیست‌پایه

در صورت استفاده از محتوای بازیافتی یا مواد زیست‌پایه، مبنای محاسبه، جزء مشمول ادعا و مستندات تأمین‌کننده را ثبت کنید. پیش از جایگزینی ماده اولیه، موارد زیر را در قالب یک برنامه آزمون بررسی کنید:

• خواص مکانیکی؛
• سازگاری با فرایند تولید؛
• ویژگی‌های حسی مانند بو و رنگ، در صورت ارتباط با کاربرد؛
• الزامات تماس با محصول؛
• مهاجرت احتمالی مواد، در صورت ارتباط با کاربرد.

سازگاری با الزامات تماس با غذا

برای بسته‌هایی که با غذا در تماس هستند، بازار هدف و الزامات قابل اعمال را مشخص کنید. در بازار آمریکا، اطلاعات FDA درباره مواد در تماس با غذا برای بررسی مواد و مجوزهای مرتبط قابل استفاده است. در اتحادیه اروپا نیز مقررات EC 1935/2004 چارچوب مواد و اشیای در تماس با غذا را ارائه می‌کند.

برای کاربرد موردنظر، این موارد را در چک‌لیست انطباق ثبت کنید:

• نوع غذا؛
• دما و زمان تماس؛
• محدودیت‌های مصرف؛
• مدارک فنی و آزمون‌های موردنیاز؛
• وضعیت مجوز یا انطباق در بازار هدف.

بهینه‌سازی ساختار، ابعاد و تولید

کاهش ضخامت، کم‌کردن فضای خالی، کاهش تعداد قطعات و کاهش پرت تولید را فقط پس از تعیین روش اندازه‌گیری و معیار پذیرش بررسی کنید. همچنین موارد زیر را در فرایند تولید ارزیابی کنید:

• قالب‌گیری؛
• پرکنی؛
• درزبندی؛
• چاپ و کدگذاری؛
• کنترل کیفیت؛
• تغییر قالب و تنظیم خط؛
• نرخ خطا و پرت.

کاهش فضای خالی باید همراه با بررسی چیدمان در کارتن، روی پالت و در وسیله حمل انجام شود. کوچک‌سازی بسته نیز باید با معیارهای حفاظت، بازکردن، برداشتن و استفاده از محصول سنجیده شود.

تحلیل هزینه و عملکرد

مدل تصمیم‌گیری را با دامنه و مفروضات روشن تهیه کنید. در صورت وجود داده، هزینه‌های مواد، تولید، پرت، انبارش، حمل، آسیب محصول، مرجوعی، دفع و مدیریت پسماند را به‌صورت جداگانه ثبت کنید. ادعاهای جامع زیست‌محیطی را فقط زمانی مطرح کنید که روش، دامنه، داده و مستندات مناسب برای پشتیبانی از آن‌ها وجود داشته باشد.

مستندسازی ادعاهای زیست‌محیطی

برای هر ادعا، تعریف دقیق، واحد اندازه‌گیری، طرح پایه، دوره مقایسه، محدوده بازار و سوابق پشتیبان را ثبت کنید. FTC Green Guides برای بررسی شفافیت، مستندسازی و مشروط‌کردن ادعاهای زیست‌محیطی منبعی مجاز است.

پیش از استفاده از ادعاهایی مانند «کاهش پلاستیک»، «بازیافت‌پذیر» یا «مواد کمتر»، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:

• ادعا دقیقاً چه چیزی را اندازه‌گیری می‌کند؟
• مقایسه با کدام طرح پایه انجام شده است؟
• آیا داده‌ها و روش محاسبه قابل بازبینی هستند؟
• آیا شرایط بازار و زیرساخت موردنظر در ادعا مشخص شده است؟
• آیا محدودیت‌های ادعا به‌روشنی بیان شده‌اند؟

چک‌لیست نهایی

• آیا کارکردهای ضروری بسته تعریف شده‌اند؟
• آیا وزن، حجم، اجزا و فضای خالی هر دو طرح اندازه‌گیری شده‌اند؟
• آیا روش آزمون و معیار پذیرش برای حفاظت از محصول تعیین شده است؟
• آیا آزمون توزیع، سقوط، فشار، نشتی یا آزمون‌های دیگر با ریسک کاربرد تناسب دارند؟
• آیا تولید، پرکنی، درزبندی و کنترل کیفیت بررسی شده‌اند؟
• آیا الزامات تماس با غذا، در صورت کاربرد، در بازار هدف بررسی شده‌اند؟
• آیا اطلاعات پایان عمر برای بازار هدف جمع‌آوری شده است؟
• آیا ادعاهای محیط‌زیستی دقیق، محدود و مستند هستند؟

در انتخاب آزمون و چارچوب ارزیابی، دامنه کاربرد ISO 18601، ISO 18602، ASTM D4169-23e1، ASTM D5276-19 و ISTA Procedure 3A را با محصول و سناریوی واقعی تطبیق دهید.