چک‌لیست ارزیابی کیفیت بسته‌بندی در دریافت از تأمین‌کننده

این چک‌لیست برای ثبت وضعیت بسته‌ها هنگام دریافت از تأمین‌کننده و مقایسه آن‌ها با مدارک، مشخصات و معیارهای پذیرش مصوب سازمان تهیه شده است. دامنه بازرسی را بر اساس روش اجرایی سازمان و الزامات محصول تعیین کنید. این دامنه می‌تواند بسته‌بندی بیرونی و داخلی، مواد محافظ و در صورت لزوم، مواد در تماس با محصول را دربرگیرد.

در طراحی فرایند می‌توان از رویکرد خانواده استانداردهای بسته‌بندی و محیط زیست، از جمله ISO 18601:2013، استفاده کرد.

اطلاعات لازم پیش از دریافت محموله

پیش از تخلیه و آغاز بازرسی، مدارک زیر را بررسی کنید و در دسترس داشته باشید:

• سفارش خرید و تعداد مورد انتظار هر قلم؛
• مشخصات فنی کالا و دستورالعمل بسته‌بندی مصوب؛
• معیارهای پذیرش و حدود مجاز نقص؛
• طرح نمونه‌برداری مصوب، در صورت وجود؛
• فهرست اقلام، بارنامه، فاکتور و سایر مدارک موردنیاز؛
• سوابق عملکرد تأمین‌کننده و مغایرت‌های قبلی؛
• الزامات قراردادی مربوط به پلمب، برچسب‌گذاری، ردیابی، حمل و نگهداری؛
• الزامات اختصاصی محصول، مانند حساسیت به رطوبت، ضربه، نور یا دما.

• آیا برای محموله‌ای که مشخصات بسته‌بندی مصوب ندارد، در رویه داخلی سازمان وضعیت بازرسی ناقص یا قرنطینه تعریف شده است؟
• تصمیم‌گیری درباره تعیین تکلیف چنین محموله‌ای بر عهده کدام واحد است؟

کنترل اسناد و برچسب‌های بسته

اطلاعات درج‌شده روی بسته‌ها را با اسناد حمل و سفارش خرید تطبیق دهید و موارد زیر را ثبت کنید:

• نام و کد کالا؛
• شماره سفارش خرید؛
• شماره محموله، بچ یا سری ساخت؛
• تعداد واحد در هر بسته و تعداد کل بسته‌ها؛
• تاریخ تولید، انقضا یا بسته‌بندی، در صورت کاربرد؛
• نام تأمین‌کننده و کشور یا محل تولید، در صورت الزام؛
• علائم حمل؛
• بارکد، QR Code یا شناسه داخلی سازمان.

• آیا ناخوانابودن برچسب، مغایرت کد کالا، نبود شماره سری ساخت یا مخدوش‌بودن اطلاعات ردیابی، طبق روش اجرایی سازمان، مغایرت محسوب می‌شود؟
• آیا شناسه‌های درج‌شده روی بسته با قواعد ردیابی داخلی و الزامات قراردادی یا قانونی مرتبط مطابقت دارند؟

بازرسی ظاهری بسته‌بندی

بازرسی ظاهری را پیش از بازکردن بسته‌ها انجام دهید تا وضعیت اولیه محموله به‌درستی مستند شود. برای هر بسته یا نمونه انتخاب‌شده، موارد زیر را بررسی کنید:

• پارگی، سوراخ‌شدگی یا بریدگی در کارتن، کیسه یا لفاف؛
• له‌شدگی گوشه‌ها، فرورفتگی، شکستگی یا تغییر شکل؛
• آثار رطوبت، لکه آب، کپک، زنگ‌زدگی یا نشت؛
• آلودگی ناشی از گردوغبار، روغن، مواد شیمیایی یا آفات؛
• آسیب‌دیدگی پالت یا ناپایداری چیدمان؛
• نشانه‌های سقوط، ضربه یا جابه‌جایی نامناسب؛
• انطباق بسته‌بندی با نمونه تأییدشده.

از وضعیت اولیه محموله، به‌ویژه بسته‌های آسیب‌دیده، عکس بگیرید و شماره بسته، محل مشاهده و زمان ثبت تصویر را در فرم درج کنید.

کنترل پلمب، نوارچسب و بست‌ها

• آیا پلمب، نوارچسب، تسمه، بست و شرینک، طبق مشخصات فنی بسته‌بندی، سالم و مناسب هستند؟
• آیا پارگی یا تعویض نوارچسب، شکستن پلمب، مغایرت شماره پلمب، آسیب‌دیدگی تسمه، آثار بازشدن مجدد یا نبود بست مقرر مشاهده می‌شود؟
• حد پذیرش هر مورد، طبق مشخصات فنی یا قرارداد، چیست؟
• اگر معیار مصوبی وجود ندارد، چه روش اجرایی و ماتریس اختیاراتی برای تصمیم‌گیری در نظر گرفته شده است؟

بررسی شرایط محیطی محموله

برای کالاهای حساس، مشخص کنید که آیا شرایط حمل و نگهداری باید بررسی شود یا خیر. در صورت پیش‌بینی این بررسی در قرارداد یا دستورالعمل، موارد زیر را ثبت کنید:

• وضعیت نشانگرها؛
• گزارش دیتالاگر؛
• مدت احتمالی قرارگیری خارج از محدوده مجاز؛
• وضعیت عایق یا یخچال حمل؛
• دما و رطوبت ثبت‌شده.

• محدوده مجاز دما و رطوبت در مشخصات محصول یا دستورالعمل حمل تأمین‌کننده چیست؟
• آیا سوابق اندازه‌گیری با این محدوده مقایسه شده است؟

کنترل ابعاد، وزن و چیدمان

• آیا ابعاد بیرونی بسته، ارتفاع پالت و وزن واقعی واحد حمل با مشخصات فنی مطابقت دارند؟
• آیا ظرفیت لیفتراک، قفسه انبار و تجهیزات حمل داخلی با وزن و ابعاد واقعی محموله سازگار است؟
• طول، عرض و ارتفاع، وزن ناخالص و در صورت نیاز وزن خالص را ثبت کنید.
• تعداد لایه‌ها، الگوی چیدمان، میزان بیرون‌زدگی کالا از پالت و وضعیت مهار بار را بررسی کنید.

برای بررسی کاهش غیرضروری وزن یا حجم مواد بسته‌بندی، بدون کاهش عملکرد حفاظتی، می‌توان به ISO 18602:2013 رجوع کرد.

ارزیابی حفاظت از محصول

پس از بازکردن نمونه‌های انتخاب‌شده، موارد زیر را بررسی کنید:

• میزان حرکت محصول در داخل بسته؛
• وضعیت مواد محافظ؛
• فاصله محافظ بین محصول و دیواره بسته؛
• سلامت ضربه‌گیر، فوم، کاغذ، حباب‌دار یا قالب نگهدارنده؛
• وجود جداکننده میان قطعات یا لایه‌ها؛
• نحوه مهار محصولات سنگین، شکننده یا نامتقارن؛
• نبود فشار مستقیم بر بخش‌های حساس؛
• نبود خراش، شکستگی، ترک یا تغییر شکل در محصول.

• آیا نوع بسته‌بندی، بر اساس مشخصات محصول و ارزیابی ریسک سازمان، با وزن، ابعاد، شکنندگی و شرایط حمل تناسب دارد؟
• اگر اعتبارسنجی عملکرد لازم است، آیا گزارش آزمون سقوط آزاد مطابق ASTM D5276-19 موجود و قابل بررسی است؟

کنترل عملکرد بسته در حمل‌ونقل

اگر کالا در مسیرهای حمل پیچیده یا صادراتی جابه‌جا می‌شود، موارد زیر را بررسی کنید:

• آیا گزارش آزمون بسته‌بندی متناسب با محصول، مسیر حمل و سطح ریسک سازمان موجود است؟
• آیا گزارش ارزیابی آزمایشگاهی واحد حمل، مطابق ASTM D4169-23e1، در پرونده محموله وجود دارد؟

بررسی ادعاهای زیست‌محیطی بسته

برای ادعاهایی مانند «قابل بازیافت»، «دارای مواد بازیافتی»، «زیست‌تخریب‌پذیر» یا «دوستدار محیط زیست»، مدارک قابل بررسی دریافت کنید و موارد زیر را ثبت کنید:

• درصد و نوع مواد بازیافتی؛
• امکان بازیافت در زیرساخت‌های بازار هدف؛
• محدودیت‌ها یا شرایط لازم برای بازیافت؛
• مستندات فنی یا گواهی‌های مرتبط.

راهنمای FTC Green Guides برای بررسی مستندات و شرایط ادعاهای محیط‌زیستی قابل استفاده است.

روش نمونه‌برداری در زمان تحویل

• آیا نمونه‌برداری بر اساس طرح مصوب انجام می‌شود؟
• آیا تعداد نمونه، سطح بازرسی، طبقه‌بندی نقص و معیار پذیرش یا رد در طرح سازمان مشخص شده است؟
• آیا برای تأمین‌کنندگان جدید یا تأمین‌کنندگانی که سابقه مغایرت دارند، سطح نمونه‌برداری یا بازرسی در رویه داخلی تعیین شده است؟

ثبت مغایرت و تصمیم پذیرش

هر مغایرت را همراه با نوع نقص، شماره بسته، محل مشاهده، تعداد اقلام درگیر، شدت نقص، عکس، نام بازرس و زمان بازرسی ثبت کنید.

• پذیرش: آیا محموله با معیارهای تعیین‌شده منطبق است؟
• پذیرش مشروط: آیا مغایرت محدود است و واحدهای مسئول می‌توانند آن را تأیید کنند؟
• قرنطینه: آیا رویه داخلی برای جلوگیری از مصرف یا ورود محموله به موجودی تا زمان تعیین تکلیف وجود دارد؟
• مرجوعی: آیا مغایرت با معیارهای پذیرش یا الزامات قراردادی ناسازگار است؟

نتیجه را طبق فرایند داخلی تأیید کنید و شواهد تصویری را به پرونده محموله پیوست کنید.

اقدام اصلاحی برای تأمین‌کننده

برای مغایرت‌های مهم یا تکرارشونده، طبق روش اقدام اصلاحی و الزامات قراردادی، موارد زیر را از تأمین‌کننده درخواست کنید:

• شرح علت ریشه‌ای؛
• اقدام اصلاحی؛
• مسئول و مهلت اجرای اقدام؛
• روش راستی‌آزمایی اثربخشی؛
• وضعیت اجرا در محموله‌های بعدی.

• آیا از سوابق مغایرت برای ارزیابی دوره‌ای تأمین‌کننده استفاده می‌شود؟
• در صورت تکرار نقص بسته‌بندی، آیا سطح بازرسی، شرایط پذیرش یا الزامات قراردادی بازنگری می‌شود؟

فرم نهایی چک‌لیست دریافت بسته‌بندی

| معیار کنترل | بله | خیر | نامنطبق | غیرقابل‌اعمال | توضیحات | |—|—:|—:|—:|—:|—| | تعداد بسته‌ها با اسناد حمل مطابقت دارد | | | | | | | کد کالا، سری ساخت و تاریخ‌ها خوانا و صحیح است | | | | | | | پلمب، نوارچسب و بست‌ها طبق معیار مصوب سالم هستند | | | | | | | بسته فاقد پارگی، سوراخ، له‌شدگی و رطوبت است | | | | | | | برچسب‌های حمل و ردیابی کامل هستند | | | | | | | ابعاد و وزن با مشخصات فنی منطبق است | | | | | | | چیدمان پالت و مهار بار مناسب است | | | | | | | مواد محافظ داخلی کافی و سالم هستند | | | | | | | محصول داخل بسته فاقد آسیب ظاهری است | | | | | | | مدارک موردنیاز مواد در تماس با محصول دریافت شده است | | | | | | | ادعاهای زیست‌محیطی دارای مستندات هستند | | | | | |

شماره محموله: نام تأمین‌کننده: تاریخ دریافت: تعداد نمونه بررسی‌شده: شرح مغایرت: نتیجه نهایی: پذیرش / پذیرش مشروط / قرنطینه / مرجوعی نام و امضای مسئول کنترل کیفیت: